സ്നേഹം എന്നാല്‍ എന്താണ്?

എന്റെ സുഹൃത്തും ബ്ലോഗറുമായ ശ്രീജ എന്‍. എസ്. അവരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കഥയായ സ്വപ്നാടനത്തില്‍ എഴുതുന്നു-

"സ്നേഹം എന്നാല്‍ എന്താണ്? പല തവണ പല ആവര്‍ത്തി സ്വയം ചോദിച്ചു പല തരം ഉത്തരങ്ങളില്‍ എത്തിചേര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരുപാട് അടുപ്പം തോന്നിയവരോട് പലപ്പോഴായി ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് സ്നേഹമെന്നാല്‍ നിങ്ങള്ക്ക് എന്താണെന്നും, ആരോടാണ് ഏറ്റം സ്നേഹമെന്നും. മനസ്സ് നിറയുന്ന ഒരു ഉത്തരം, ഇനിയോരാവര്‍ത്തി ഇതേ ചോദ്യം ആവര്‍ത്തിക്കാതെ ഇരിക്കുവാന്‍ മാത്രം സംതൃപ്തി നല്‍കിയ ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല എന്നതാണ് നേര്. നമ്മള്‍ കണ്ടിട്ടുള്ള സ്നേഹം ഏറിയ കൂറും ഒരു ഉടമ്പടി പോലെ ആണ്..നോക്ക് എനിക്കിതൊക്കെ വേണം, അതൊക്കെ നീ നല്‍കുന്നതിനാല്‍ എനിക്ക് സ്നേഹമാണ്. തിരിച്ചും ഏകദേശം കാര്യങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ ഒക്കെ തന്നെ..ആ പറഞ്ഞതൊക്കെ എനിക്ക് സമ്മതം, എന്റെ ചില ആവശ്യങ്ങള്‍ ഉണ്ട് അത് കൂടെ സാധിച്ചു തരു .അപ്പോള്‍ സ്നേഹം പൂര്‍ണ്ണമായി..ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകള്‍ ഇല്ലാത്ത സ്നേഹത്തെ തേടിയല്ലേ നമ്മള്‍ എല്ലാവരും അലയുന്നത്. ജീവന്റെ ഒറ്റ കോശം ആയിരുന്നപ്പോള്‍ തുടങ്ങുന്ന ഒരു തിരച്ചില്‍ ആണത്..മരണത്തിനു അപ്പുറത്തെയ്ക്കും നീളുന്നു എന്ന് ഞാന്‍ കരുതുന്ന ഒന്ന്. അവസാനിക്കാത്ത ദാഹവും അന്വേഷണവും."

ശ്രീജയുടെ ഈ അന്വേഷണത്തെ എന്റേതായ ചില സങ്കല്‍‌പ്പങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ് ഞാന്‍ ഈ കുറിപ്പിലൂടെ. തീര്‍ച്ചയായും നിങ്ങള്‍ക്കും നിങ്ങളുടേതായ ഉത്തരങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും.

സ്നേഹത്തെ പറ്റി പറയും മുമ്പേ ഇഷ്ടത്തെ പറ്റി പറയണം എന്നു ഞാന്‍ വിചാരിക്കുന്നു. ഇഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് സ്നേഹം തുടങ്ങുന്നത്. എന്നു കരുതി ഇഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ എല്ലാം സ്നേഹിക്കണം എന്നില്ല. എനിക്ക് റോസാപ്പൂ ഇഷ്ടമാണ് എന്നു പറയുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ അതിനെ സ്നേഹിക്കുകയല്ല. അതിനെ കാണുവാനും തലയില്‍ ചൂടാനും എന്റെ മേശപ്പുറത്തെ പൂപാത്രത്തില്‍ വെക്കുവാനും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നൊക്കെയാണ്. ഞാന്‍ പൂവിനെ അറിയുന്നില്ല. അതിന്റെ ഗുണങ്ങളെ ഞാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുകയും ആ ഗുണങ്ങളെ എന്റെ സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു മാത്രം. പൂവിന്റെ നൈസര്‍ഗ്ഗികമായ ഇച്ഛകളെ ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. എനിക്കതിന്റെ ആവശ്യവുമില്ല. ഞാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുകയാണ്. ഇഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ ഞാന്‍ എന്റെ സ്വന്തമാക്കുകയാണ്, എന്റെ അനുഭവമാക്കുകയാണ്.

നമ്മുടെ ചുറ്റും നാം സ്നേഹം എന്നു വിളിക്കുന്ന വ്യവഹാരങ്ങള്‍ പലതും ഇപ്രകാരം ആണ്. അവന് അവളെ സ്നേഹമാണ് എന്നു പറയുന്നതിനേക്കാള്‍ അവന് അവളെ ഇഷ്ടമാണ് എന്നു പറയുന്നതാകും ഉചിതം. അവന്റെ ഇഷ്ടങ്ങള്‍ സഫലീകരിക്കാനുള്ളതാണ് അവള്‍ എന്നേ ഇവിടെ അര്‍ത്ഥമുള്ളൂ. അവള്‍ക്ക് തന്റേതു പോലെ സ്വപ്‌നങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നും, ചിന്തിക്കുന്ന ഒരു മനസ്സുണ്ടെന്നും, വ്യക്തിത്വമുണ്ടെന്നും അവന്‍ മറന്നു പോകുന്നു. അവന്‍ അവളുടെ അഴകുള്ള കണ്ണുകള്‍ കാണുകയും ആ കണ്ണുകളുടെ ആഴത്തില്‍ നോക്കാതെ ഇരിക്കുകയും ആ കണ്ണുകള്‍ പറയുന്നത് എന്തെന്ന് കേള്‍ക്കാതെ ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാരണം അവന്‍ അവളുടെ കണ്ണുകളെ ഇഷ്ടപ്പെടുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു. ശില്‍പ്പ സൗന്ദര്യം ആസ്വദിക്കുന്ന കാഴ്ച്ചക്കാരനെപ്പോലെ ആണ് പലപ്പോഴും നമ്മള്‍. ശില്‍‌പ്പത്തിന്റെ അംഗ സൌന്ദര്യത്തില്‍ മാത്രം ആകൃഷ്ടമാകുകയും അതിന്റെ ചിന്തയിലേക്ക് പോകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സ്നേഹം ഇഷ്ടമല്ല. ഇഷ്ടമായതിനെയാണ് നാം സ്നേഹിക്കുക. അപ്പോള്‍ ഇഷ്ടം ഒരു തുടക്കമാണ് എന്നു പറയാം. ഇഷ്ടത്തില്‍ നിന്നും സ്നേഹത്തിലേക്ക്‌ ഒരുപാട് ദൂരമുണ്ട്. ഞാന്‍ എന്റെ പട്ടിക്കുഞ്ഞിനെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്നു പറയുമ്പോള്‍ എന്റെ ഇഷ്ടങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടിയല്ല. എന്റെ ഇഷ്ടങ്ങള്‍ സുഖങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് ഒരു പട്ടിക്കുഞ്ഞു അനാവശ്യമാണ്. ഞാന്‍ പട്ടിക്കുഞ്ഞിനു വേണ്ടി എന്റെ സമയം നീക്കി വെക്കുന്നു. അതിനെ തീറ്റുന്നു, കുളിപ്പിക്കുന്നു, അതിനോടോത്ത് കളിക്കുന്നു, ഉറക്കുന്നു. അതിന്റെ കണ്ണുകളിലെ സന്തോഷത്തില്‍ കുസൃതിയില്‍ ഞാന്‍ എന്റെ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നു. അവിടെ പട്ടിക്കുഞ്ഞിന്റെ സന്തോഷം എന്റെ സന്തോഷമായി മാറുന്നു. താന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയുടെ സന്തോഷവും ദുഃഖവും തന്റേതു കൂടെ ആകുകയും തന്റെ ഹൃദയം ആ ഹൃദയത്തോടൊപ്പം മിടിക്കുവാന്‍ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ സ്നേഹത്തില്‍ ആയെന്നു പറയാം. അപ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ സ്നേഹിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് മുറിഞ്ഞാല്‍ നിങ്ങള്‍ക്കും മുറിയുന്നു. നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് അവനെ അല്ലെങ്കില്‍ അവളെ പ്രതി വ്യാകുലപ്പെടുന്നു. നിങ്ങളുടെ വേദന സുഖം എല്ലാം നിങ്ങള്‍ മറന്നു പോകുന്നു. നിങ്ങളുടെ ശരീരം മറ്റൊരാളുടെ ശരീരമായി മാറുന്നു. നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളെ സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സമര്‍പ്പണത്തിലുള്ള ആനന്ദം മാത്രമാണിവിടെ. സ്നേഹിക്കുക എന്നാല്‍ സമര്‍പ്പണമാണ്‌.

സ്നേഹം ലഭിക്കേണ്ട ഒന്നാണ് എന്ന് പലരും കരുതുന്നു. അങ്ങനെ കരുതുന്നവര്‍ സ്നേഹത്തെ അറിയുന്നില്ല. ഞാന്‍ സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്നാണ് പലരുടേയും പരാതി. എന്നാല്‍ ഞാന്‍ പറയുന്നു. സ്നേഹം ലഭിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല. നല്‍കേണ്ട ഒന്നാണ്. നിങ്ങള്‍ സ്നേഹിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. നിങ്ങള്‍ക്കേ സ്നേഹിക്കാന്‍ ആകൂ. കാരണം, സ്നേഹം സമര്‍പ്പണമാണ്‌. മറ്റൊരാള്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി അയാളെ സമര്‍പ്പിക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എത്രയോ യുക്തിരഹിതമാണെന്നോര്‍ക്കുക. നിങ്ങള്‍ സ്നേഹിക്കുവാന്‍ തുടങ്ങുമ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ സ്വയം മാറുന്നത് നിങ്ങള്‍‌ക്ക് അനുഭവപ്പെടും. അപ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തില്‍ നിന്നും സ്വതന്ത്രമാകും. ഇത്രയും നാള്‍ ഞാന്‍ എന്റെ ശരീരത്തിന്റെ സ്വാര്‍ത്ഥതയുടെ തടവില്‍ ആയിരുന്നു എന്നും എന്റെ അനുഭൂതികളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ അനുഭൂതികള്‍ ഉണ്ടെന്നും അപ്പോള്‍ നാം തിരിച്ചറിയും. സത്യത്തില്‍ ഒരു പരകായ പ്രവേശമാണ് സ്നേഹിക്കലിലൂടെ സാദ്ധ്യമാകുന്നത്‌. ഇതുവരെ എന്റെ കേന്ദ്രം ഞാന്‍ മാത്രമായിരുന്നു. ഞാന്‍ എന്ന കേന്ദ്രത്തില്‍ ചുറ്റിത്തിരിയുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ ഞാന്‍ എന്നില്‍ നിന്നും സ്വതന്ത്രമാകുന്നു. ഞാന്‍ അല്ലാതാകല്‍ ആണ് സ്നേഹം. എന്നില്‍ മറ്റൊരാളെ പ്രതിഷ്ഠിക്കല്‍ ആണ് സ്നേഹം.

സ്നേഹത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാണ് പ്രണയം. പ്രണയിക്കുന്നവര്‍ പരസ്പരം കണ്ടെത്തുന്നവര്‍ ആണ്. പരസ്പരം സമര്‍പ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. പരസ്പരം സ്നേഹത്തിലാകുമ്പോള്‍ പ്രണയം രൂപം കൊള്ളുന്നു. അവിടെ രണ്ട് അനുഭൂതി ഒരാളില്‍ ഉളവാകുന്നു. സ്നേഹിക്കുന്നതിന്റെയും സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നതിന്റേയും. രണ്ട് വ്യക്തിത്വങ്ങള്‍ പരസ്പരം ശരീരം മാറുകയാണിവിടെ. ഞാന്‍ നീയും നീ ഞാനും ആകുന്ന അവസ്ഥ. പരമമായ ധ്യാനമാണിത്. പ്രണയത്തില്‍ ആകുന്നവര്‍ ഒരുമിച്ചു ഒരു ധ്യാനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു. ആത്മാവുകളെ പകരുന്നു.

പ്രിയരേ, മുകളില്‍ ഞാന്‍ പ്രസ്താവിച്ചതെല്ലാം എന്റെ അനുഭവവും ചിന്തയും മാത്രമാണ്. ഓരോരുത്തര്‍ക്കും അവരവരുടേതായ സങ്കല്‍‌പ്പങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും. അനുഭവങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും. ഒരു പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങള്‍ എന്റെ ചിന്തകളെ മാറ്റിപ്പണിഞ്ഞേക്കാം. ഞാന്‍ അത്തരം എതിര്‍ വായനക്ക് കാതോര്‍ക്കുന്നു. സഹിഷ്ണുതയോടെ, സ്നേഹത്തോടെ...

Comments

  1. ഭാനു പറഞ്ഞുവെച്ചത്‌ പോലെ ഇതൊനോടുള്ള ഓരോരുട്ടഹൃടെ പ്രതികരണം പല വിധത്തിലുമാവാം. താന്താങ്ങളുടെ അറിവിലും അനുഭവത്തിലും വെളിപ്പെട്ടതാകും ആ പറയുന്ന അഭിപ്രായങ്ങളും.
    ആ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഞാനുമെന്റെ അഭിപ്രായത്തെ പറയാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു.


    ഇഷ്ടപ്പെടാന്‍ കാരണം,നാം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതിലെ ഏതോ ഒരു {അല്ലെങ്കില്‍,ഒന്നില്‍ കൂടുതല്‍}ഗുണത്തോടുള്ള നമ്മുടെ താത്പര്യം ഒന്ന് മാത്രമാണ്.അതൊരു പക്ഷെ,നമ്മുടെ മാത്രം ഇച്ഛയാണ് അതിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ നമ്മെ നയിക്കുന്നത്.

    എന്നാല്‍,സ്നേഹം അത് ഗുണകാംക്ഷയാണ്. അഥവാ, സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നവര്‍ക്ക് വേണ്ടി വഴിവെട്ടി കൊടുക്കുന്നതാവണം സ്നേഹം. മുന്നിലേക്കുള്ള വഴി അവര്‍ക്കായി അനുവദിക്കുന്നതിലാവണം നമ്മുടെ മനസ്സിന്‍റെ സന്തോഷം. അതത്രേ.. ഏറെ മഹത്വരവും.ആ സ്നേഹം ഏറെ ക്ഷമയുള്ളതും ദയയുള്ളതുമാണ്. ആ സ്നേഹം അസൂയപ്പെടുന്നില്ല അഹങ്കരിക്കുന്നുമില്ല. അത്, പരുഷമല്ല സ്വാര്‍ത്ഥം തേടുന്നുമില്ല. കോപിക്കുന്നില്ല തിന്മ വിചാരിക്കുന്നില്ല. അത് അധര്‍മ്മത്തില്‍ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല.സത്യത്തില്‍ ആനന്ദം കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു.ആ സ്നേഹം എല്ലാം സഹിക്കുന്നു എല്ലാം വിശ്വസിക്കുന്നു എല്ലാം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു എല്ലാം ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ളൊരു സ്നേഹം ക്ഷയിക്കുകയുമില്ല.ഈ സ്നേഹം ഏറെ ജാഗ്രതയിലും കരുതലിലുമാണ് ഉള്ളത്.

    എന്നാല്‍, പ്രണയം. എല്ലാ നിര്‍വ്വചനങ്ങള്‍ക്കും അതീതമാണ് പ്രണയം.
    വളരെ വിശാലാര്‍ത്ഥത്തില്‍ പറഞ്ഞു വെക്കാവുന്ന ഒരു സ്വകാര്യാനുഭൂതിയാണ് പ്രണയം. ചിലപ്പോള്‍ വ്യക്തിയോട് അയാളിലെ ഗുണങ്ങളോട് ചില വിഷയങ്ങളോട് അതിലെ കൌതുകത്തോട്, ചില വസ്തുക്കളോട് അതിന്‍റെ മനോഹാരിതയോട്, ഒക്കെ തോന്നുന്ന വര്‍ദ്ധിതാഭിനിവേശമാണ് പ്രണയം.

    ചര്‍ച്ചയില്‍... ഒരു ജിജ്ഞാസുവായി ഞാനീയോരത്തു തന്നെയുണ്ട്‌.
    എല്ലാവരെയും കരുതലോടെ സ്നേഹിക്കാന്‍ നമുക്കാവട്ടെ.. നന്മകള്‍..!!!

    ReplyDelete
  2. സ്നേഹം എന്റെ സ്വാര്‍ത്ഥതയാണ്.ഞാന്‍ കൊടുക്കുന്നതും വാങ്ങുന്നതും വേദനിക്കുന്നതും വേദനിപ്പിക്കുന്നതും ഒക്കെ അതിനു വേണ്ടിയാണ്.വാങ്ങുമ്പോഴും കൊടുക്കുമ്പോഴും എന്റെ മനസ്സില്‍ അത് നിറയുന്നു.മറ്റൊരാളിന് പകരുമ്പോഴും മറ്റൊരാളില്‍ നിന്നും എന്നിലേക്ക് ഒഴുകുംപോഴും കൈവിട്ടു പോകാതിരിക്കാന്‍ വെമ്പുന്ന എന്റെ സ്വാര്‍ത്ഥത,അതാണെനിക്ക് സ്നേഹം.

    ReplyDelete
  3. “സ്നേഹം ലഭിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല. നല്‍കേണ്ട ഒന്നാണ്. നിങ്ങള്‍ സ്നേഹിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. നിങ്ങള്‍ക്കേ സ്നേഹിക്കാന്‍ ആകൂ.”

    പരമസത്യം!

    എന്നാൽ
    “സ്നേഹത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാണ് പ്രണയം.”
    എന്ന വാചകം അപൂർണമാണ്.

    സ്നേഹത്തിന്റെ പൂർണത പ്രണയം മാത്രമല്ല എന്നതു തന്നെ അതിനു കാരണം.

    ഞാൻ എന്റെ കുഞ്ഞിനെ അകമഴിഞ്ഞു (തിരിച്ചു അതേ അളവിൽ കിട്ടണമെന്ന നിർബന്ധമില്ലാതെ)സ്നേഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ എത്ര പാരമ്യത്തിലെത്തിയാലും അത് പ്രണയം ആവില്ല. മകനോടും, മകളോടും, അച്ഛനോടും, അമ്മയോടും, സഹോദരങ്ങളോടും, സ്നേഹിതനോടും, സ്നേഹിതയോടും ഒക്കെ അതുണ്ടാവും.

    അതുകൊണ്ട് എല്ലാ സ്നേഹങ്ങളും പ്രണയത്തിൽ എത്തണം എന്നില്ല.

    അതേ സമയം തന്നെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയോട് അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ പ്രണയം തോന്നുക അസ്വാഭാവികമല്ല താനും. തിരിച്ചുകിട്ടിയാലും ഇല്ലെങ്കിലും പ്രണയം ഉണ്ടാകും. അതിന് രണ്ടുവ്യക്തികളും തമ്മിൽ സ്നേഹബന്ധത്തിലാവണമെന്നുപോലും ഇല്ല.

    ഏതെങ്കിലും ഒരു വസ്തുവിനോടും, വിഷയത്തോടും, സങ്കല്പത്തോടും ഒക്കെ അഗാധമായ പ്രണയം ഉണ്ടാവാം. അവിടെ നമ്മൾ, തിരിച്ച് ഒന്നും തന്നെ ആ വസ്തുവിൽ നിന്നോ, വിഷയത്തിൽ നിന്നോ, സങ്കല്പത്തിൽ നിന്നോ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നും ഉണ്ടാവില്ല.

    ReplyDelete
  4. വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ വിഷയത്തെ ഗൌരവപൂർവ്വം സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു ഭാനു. വ്യവസ്ഥകള്‍ ഇല്ലാത്ത സ്നേഹം,മരണത്തിനു അപ്പുറത്തെയ്ക്കും നീളുന്ന സ്നേഹമെന്നൊക്കെ ശ്രീജ പറയുന്നത് വളരെ സുഖമുള്ള കാര്യമാണ്, ആലോചിക്കാൻ. പക്ഷേ .... സ്നേഹം വെറും ഇഷ്ടമല്ല, സ്നേഹം നൽകേണ്ട ഒന്നാ‍ണ്, എന്ന് ഭാനു പറഞ്ഞത് വളരെ ശരിയാണ്. പല പ്രണയങ്ങളും love is all about possessing a beautiful thing and humiliating it by the mere possession of it (Camus, Happy Death) എന്ന നിർവ്വചനത്തിൽ ഒതുങ്ങും. പരമമായ ധ്യാനത്തിലെത്തുന്ന പ്രണയം ഞാൻ ഒരിക്കലും അനുഭവിച്ചിട്ടില്ല, സങ്കൽ‌പ്പത്തിലല്ലാതെ. എറിച്ച് ഫ്രോം സ്നേഹത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞ രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ എന്നെ വല്ലാതെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. love is responsibility. why should you fall in love? you should stand up in love.

    ReplyDelete
  5. "ഇഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് സ്നേഹം തുടങ്ങുന്നത്." ശരിയാണ്... ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ഒന്നിനെയും ആര്‍ക്കും സ്നേഹിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല ...

    ReplyDelete
  6. എന്‍റെ വിരല്‍ത്തുമ്പിലൂടെ ഒലിച്ചിറങ്ങുന്ന മഴത്തുള്ളികളെ നോക്കിയിരിയ്ക്കാന്‍ എനിയ്ക്ക് ‘ഇഷ്ടമായിരുന്നൂ‘..!
    ഒത്തിരി ‘സ്നേഹത്താല്‍‘ ഞാന്‍ അവയെ മാറോടണച്ച് പിടിയ്ക്കാന്‍ ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നൂ.!
    സ്നേഹസ്പര്‍ശമായ് ജ്വലിച്ചിറങ്ങുമാ പ്രാണഭാരം ഒരിയ്ക്കല്‍ എന്നോടൊതി നിനക്കാ തുള്ളികളോട് ‘പ്രണയമാണെന്ന്’...!

    ReplyDelete
  7. സ്നേഹം എന്നാല്‍ സമര്‍പ്പണം ആണ് എന്ന കണ്ടെത്തലാണ് എനിക്ക് കൂടുതല്‍ ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്...പരസ്പര സ്നേഹം സമര്‍പ്പണതിലെക്കും പിന്നെ പ്രണയത്തിലേക്കും വഴി മാറാം..പക്ഷെ എല്ലാ സമര്‍പ്പണവും പ്രണയം ആയിക്കൊള്ളണം എന്നും ഇല്ല...സാഹചര്യങ്ങള്‍ എല്ലാത്തിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ഘടകം ആയിരിക്കുമല്ലോ..ഭാനു മാഷിന്റെ ചിന്തകള്‍ അനുപമം..സുന്ദരം..

    ReplyDelete
  8. തികച്ചും ഗഹനമായ ചിന്ത.ഇതിനുത്തരം പറയാന്‍ പ്രയാസമാണ്. എന്നാലും എന്‍റ സ്നേഹവികാരം ഇങ്ങനെയാണ്. അവരകന്നു നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ എന്നിലുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം എന്‍റ മനസ്സിലുണ്ടാക്കുന്ന വിങ്ങല്‍ അതനുഭവിക്കുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നു ...ഞാനവരെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു എന്ന്.

    ReplyDelete
  9. സ്നേഹം, സന്തോഷം, സമാധാനം. ഇതൊന്നും എന്താന്നൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ കിട്ടുന്നതു വാരി അനുഭവിക്കും, കഴിയുന്നത്ര കൊടുക്കുവാന്‍ ശ്രമിക്കും.. എപ്പോഴും അതിനു പറ്റിയെന്നും വരില്ല.

    ReplyDelete
  10. ആത്മാവിന്‍റെ ആര്‍ദ്ര ഭാഷയല്ലേ സ്നേഹം?തന്നെ സ്വയം സമര്‍പ്പിക്കുന്ന ആത്മനിര്‍വൃതി."സ്നേഹമാണഖിലസാരമൂഴിയില്‍ "എന്ന കവിമൊഴിയും അനുസ്മരണീയം.അറിഞ്ഞു കൂടാ സ്നേഹത്തിന്‍റെ പാരാവാര വിശകലനം.നമുക്കു പരസ്പരം സ്നേഹിക്കാം.ഏതായാലും സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച ഒരു 'ചിന്ത' പകര്‍ന്നു തന്നതിനു നന്ദി....!

    ReplyDelete
  11. Njaan ivide undaayirikkunnathinum thangal avide undaayirikkunnathinun otta utharame ullu .
    Aarokkayo namme snehikkunnundu!

    ReplyDelete
  12. ചിന്തിച്ചപ്പോള്‍ മനസ്സില്‍ ഒരു കാര്യം കൂടി ഒളിവെട്ടി....ദിവ്യ സമര്‍പ്പണത്തിന്റെ സ്വര്‍ഗീയ ഭാഷ ,എന്ന്.

    ReplyDelete
  13. സ്നേഹം പിടിച്ചടക്കലല്ല കൊടുത്തു മുടിയലാണ് എന്ന് ആര് ഒക്കെയോ പറഞ്ഞാലും ഓരോ മനുഷ്യരും ഒന്ന് സ്നേഹിക്കപെടാന്‍ കൊതിക്കുന്നവരാണ്‌ .
    എത്ര കൊടുത്താലും ഒരുയിറ്റു സ്നേഹം തിരച്ചു കിട്ടാതെ ആവുമ്പോള്‍ ആണ് പരാജയത്തിന്റെ കയിപ്പ് നീര് കുടിച്ചു ഏകാന്തതയുടെ അപാര തീരങ്ങളെ തേടി അലയുമ്പോള്‍ ഒരു പച്ചില തുരുബില്‍ എങ്കിലും കുരുക്കി ഇടാറുണ്ട് ജീവിതങ്ങള്‍ ..

    ഈ ചിന്തകള്‍ ഇവടെ പങ്കു വെക്കാന്‍ കാണിച്ച ആ വിശാല മനസിന്‌ നന്ദി പറയുന്നു ബാനു

    ReplyDelete
  14. കൊടുക്കാത്ത ഒന്ന് തനിക്ക് കിട്ടണമെന്നു വാശി പിടിക്കുമ്പോലെയാണ് സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന പരാതി..സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനം നന്നായി...

    ReplyDelete
  15. സ്നേഹം ഒരു ഭാവന അത് മാത്രമാണ് എന്ന് ഞാന്‍ എന്റെ അനുഭവത്തില്‍ നിന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ്
    ഞാന്‍ ആരോക്കൊയോ സ്നേഹിച്ചുവോ? അവരില്‍ നിന്നെല്ലാം ഞാന്‍ എന്തോക്കൊയോ പ്രതീക്ഷിച്ചു എന്നെ ആരെല്ലാം സ്നേഹിച്ചു അവരും എന്റെ അടുക്കല്‍ എന്തോക്കൊയോ പ്രതീക്ഷിച്ചു ഞാനെന്ന ബീജം ഉടലെടുക്കുന്നതോടെ എന്റെ സ്നേഹം മാതാവിനോടും പിതാവിനോടും ഉമ്മയുടെ മുലപ്പാലിന് വേണ്ടി ഉമ്മയെ സ്നേഹിച്ചു ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി ബാപ്പയെ സ്നേഹിച്ചു കൈ താങ്ങ് സഹായത്തിനു കൂടെ പിറപ്പിനെ സ്നേഹിച്ചു രതിക്കും നാളയുടെ സംരക്ഷണ ചുമതലകളെ പ്രസവിക്കാനും ഞാന്‍ ഭാര്യ യെ സ്നേഹിച്ചു സന്തോഷം പങ്കിടാന്‍ സുഹ്രത്തിനെ സ്നേഹിച്ചു അന്നം തരാന്‍ മരണാനന്തരം സൌഖ്യമാക്കാന്‍ ദൈവത്തെ സ്നേഹിച്ചു വര്ദ്ധക്ക്യ സംരക്ഷണം ലക്‌ഷ്യം വെച്ച് മക്കളെ സ്നേഹിച്ചു ഇതില്‍ ആരോടും എനിക്ക് നീതി പുലര്‍ത്താന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല ഒന്നും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ഞാന്‍ ആരെയും ആരും എന്നെയും സ്നേഹിച്ചില്ല എന്റെ കയ്യില്‍ കളങ്കമില്ലാത്ത സ്നേഹവുമില്ല
    അപ്പോള്‍ പിന്നെ സ്നേഹം ഒരു ഭാവന സൃഷ്ട്ടി മാത്രം

    ഈ പോസ്റ്റ് വായിക്കാന്‍ ഞാനെത്തിയതും സ്നേഹം കൊണ്ടല്ല വായനയിലൂടെ ഭൂമിയെ അറിയുക എന്ന ലക്‌ഷ്യം
    ഈ കമെന്റും സ്നേഹം കൊണ്ടല്ല ഞാനെയുതുന്ന പോസ്റ്റുകള്‍ക്കും കമെന്റ്സ് കിട്ടണം എന്നെയും നിങ്ങള്‍ അറിയണം എന്ന ലക്‌ഷ്യം

    ReplyDelete
  16. സ്നേഹം, ഉടമ്പടികള്‍ ഇല്ലാത്ത സമര്‍പ്പണം ..അമ്മയ്ക്ക് കുഞ്ഞിനോടുള്ളത് പോലെ ...
    പരസ്പരം സമര്‍പ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണെങ്കില്‍ കൂടി പ്രണയത്തില്‍ പ്രതീക്ഷകളും സ്വപ്നങ്ങളും ഉണ്ടാകും
    അതിനാല്‍ തന്നെ അത് പലപ്പോഴും സ്നേഹത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാണ് എന്ന് പറയാന്‍ കഴിയില്ല ...
    നല്ല പോസ്റ്റ്‌ ..ആശംസകള്‍

    ReplyDelete
  17. പ്രിയരേ, ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുത്ത എല്ലാവരുടേയും അഭിപ്രായങ്ങളെ ഞാന്‍ ഹൃദയത്തില്‍ ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു. ഓരോരുത്തരും ഓരോ വീക്ഷണ കോണുകളില്‍ നിന്നാണ് വിഷയത്തെ സമീപിച്ചത്. അത് തന്നെയാണ് ഉണ്ടാകേണ്ടതും. ശ്രീജ പറഞ്ഞതുപോലെ ഈ വിഷയത്തില്‍ സംതൃപ്തമായ ഒരു നിര്‍വ്വചനം അസാദ്ധ്യം തന്നെയാണ്. ജീവിതത്തില്‍ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും അനുഭവം വ്യത്യസ്തമാണ്. വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങള്‍ വ്യത്യസ്ത വീക്ഷണത്തിലേക്ക് നമ്മെ എത്തിക്കുന്നു. ഒരു രണ്ടുവര്‍ഷം മുന്‍പ് സ്നേഹത്തെ കുറിച്ച് എന്നോട് ഉപന്യസിക്കാന്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ഞാന്‍ എഴുതുന്നത്‌ ഇപ്പോള്‍ എഴുതിയ വാക്കുകള്‍ ആയിരിക്കില്ല.

    എന്നിരിക്കിലും ജീവന്റെ ആവിര്‍ഭാവം മുതല്‍ നാം ഒരു അപൂര്‍ണ്ണത അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ അപൂര്‍ണ്ണതയെ പൂര്‍ണ്ണതയില്‍ സഫലീകരിക്കാനുള്ള ഒരു അന്വേഷണവും ആവിര്‍ഭാവം മുതല്‍ തന്നെ നമ്മെ പിന്തുടരുന്നു. തന്റെ പരിമിതികളെ മറികടക്കാനും തന്റെ ശരീരത്തില്‍ നിന്നും പുറത്തുകടക്കാനും ഉള്ള ഒരു ത്വര നമ്മളില്‍ അടങ്ങിയിരിപ്പുണ്ട്. അസംതൃപ്തമായ നമ്മുടെ മനസ്സ് എന്തിനെയോ തിരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സത്യത്തില്‍ ഈ അസംതൃപ്തിയാണ് മനുഷ്യ വര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെ എല്ലാ സര്‍ഗ്ഗ പ്രവര്‍ത്തികള്‍ക്കും നിദാനമാകുന്നതും. തന്നെ മറ്റൊന്നില്‍ സമര്‍പ്പിക്കുക വഴി തന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയെ സാദ്ധ്യമാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവര്‍ ആണ് ജീവിതത്തെ സാക്ഷാത്ക്കരിക്കുന്നതും. ആ സമര്‍പ്പണം ഒരു പക്ഷേ കവിതയോടാകാം, രാഷ്ട്രത്തോടാകാം, തന്റെ പ്രിയ /പ്രിയനോടാകാം, ആശയങ്ങളോടോ ആദര്‍ശങ്ങളോടോ ആകാം. രാഷ്ട്രത്തിനു വേണ്ടി സ്വയം സമര്‍പ്പിച്ചു ഉത്തുംഗ ശിരസ്ക്കരായി നിറഞ്ഞ മനസ്സുമായി തൂക്കില്‍ കയറിയ നമ്മുടെ ധീര ദേശാഭിമാനികള്‍ അവരുടെ ശരീരത്തില്‍ നിന്നും വിമോചിതരായിരുന്നു. അല്ലെങ്കില്‍ സ്നേഹത്തിന്റെ സ്വയം സമര്‍പ്പണത്തിന്റെ കൊടുമുടിയില്‍ ശരീരമില്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യം അവര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

    ReplyDelete
  18. സ്നേഹത്തെ കുറിച്ചുള്ള നല്ല വിശകലനങ്ങൾ ഒപ്പം നല്ല ചർച്ചയുമായി ഇത് കേട്ടൊ ഭായ്

    ReplyDelete
  19. ഭാനു പറയണ്ടത് ഒക്കെ പറയണ്ടതുപോലെ പറഞ്ഞു
    പക്ഷെ ചര്‍ച്ചയുടെ ഒടുക്കം ഒരു ഒളിച്ചോട്ടം നടത്തിയില്ലേ.... എന്നൊരു സംശയം
    നുകത്തില്‍ വച്ചുകെട്ടിയ മര്‍ദ്നോപകരണം ഒരുനോട്ടം കൊണ്ടുപോലും
    നിഷേധിക്കാതെ എന്തൊക്കയോ നേടാനായി പായുമ്പോള്‍
    സ്നേഹം പ്രണയം ഇതൊന്നും മനസ്സിലാവില്ല ഒരു പക്ഷെ ലെഭിച്ചു എന്നും വരില്ല
    ശ്രീജ പറയുന്നതും അതുമാത്രമാണ്
    ഒരു വെവസ്ഥപിത സമൂഹത്തില്‍ അങ്ങനെ ഒത്തിരി വെത്യസ്ത അനുഭവങ്ങള്‍ ഒന്നുമില്ല
    ധീര ദേസ്സഭിമാനികള്‍ ..........രക്തസാക്ഷികള്‍ .........
    എന്തിനു മറ്റെല്ലാത്തിലും എന്നപോലെ സ്നേഹത്തില്‍ ...കാള്‍ മാര്‍ക്സ് -ജെന്നി
    പ്രണയത്തില്‍ ടെസ്തയോ വസ്കി -അന്ന
    ക്ഷമിക്കണം എനിക്ക് മാതൃകകള്‍ ഉണ്ട്

    ReplyDelete
  20. തീര്‍ച്ചയായും സുനിലിന്റെ അഭിപ്റായം അംഗീകരിക്കുന്നു. ഞാന്‍ ഒളിച്ചോടിയതല്ല. രണ്ടുവ്യക്തികള്‍ തമ്മിലുള്ള സമര്‍പ്പണത്തെ ഊന്നിയാണ് എന്റെ ലേഖനം. അപ്പോള്‍ ഞാന്‍ വിസ്മരിച്ചു പോയതിനെ കൂട്ടിചേര്‍ത്തതാണ്. ആശയത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ആത്മസമര്‍പ്പണത്തിലും പ്രിയതമക്കുള്ള ആത്മസമര്‍പ്പണത്തിലും ആ അനുഭൂതി (സ്വയം മറന്നുപോകുന്ന) അനുഭവിച്ച വ്യക്തി എന്ന നിലക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ എനിക്ക് ഇത് പറയുവാന്‍ കഴിയും.

    ReplyDelete
  21. തീര്‍ച്ചയായും ഞാന്‍ അങ്ങികരിക്കുന്നു
    അവ്യെക്തീകമായ സൌഹൃധതിന്തെ
    എക്കാലത്തെയും ഉധഹരണങ്ങള്‍
    ഉണ്ടെന്നു പറഞ്ഞന്നേ ഉള്ളു
    മാര്‍ക്സിനെയും എങ്ങല്‍സിനെയും പോലെ

    ReplyDelete
  22. പറഞ്ഞതില്‍ ഏറെ നേരുണ്‍റ്റ്. ഇനി അത് മാത്രമാണോ ശരി എന്നു ചോദിച്ചാല്‍ കുഴയും.
    Love possesses not nor wold it be possesses for love is sufficient unto love. എന്ന ജിബ്രാന്‍ വചനം ഓര്‍മ്മ വന്നു.
    നല്ല ചിന്തകള്‍.

    "ശില്‍പ്പ സൗന്ദര്യം" ചേര്‍ത്തെഴുതുമല്ലോ.

    ReplyDelete
  23. സ്നേഹം ആഗ്രഹ പൂര്‍ത്തീകരണത്തിനിടയിലെ ആഗ്രഹത്തെ നിലനിര്‍ത്തുന്ന കേവലമൊരു വികാരം മാത്ത്രമാണ്ന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം,..പലപ്പോഴും അസൂയയുടെ വകബേധമാകാറുണ്ട്

    ReplyDelete
  24. snehamillathe onnumilla, snehamundenkil ellamundu...........

    ReplyDelete
  25. എല്ലാം വായിച്ചു, ഭാനു എഴുതിയതും അഭിപ്രായങ്ങളും എല്ലാം.....

    ReplyDelete
  26. "ഞാന്‍ അല്ലാതാകല്‍ ആണ് സ്നേഹം. എന്നില്‍ മറ്റൊരാളെ പ്രതിഷ്ഠിക്കല്‍ ആണ് സ്നേഹം. സ്നേഹത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാണ് പ്രണയം. പ്രണയത്തില്‍ ആകുന്നവര്‍ ഒരുമിച്ചു ഒരു ധ്യാനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു. ആത്മാവുകളെ പകരുന്നു"

    സ്നേഹപൂര്‍‌വ്വം

    ReplyDelete
  27. ഞാൻ വായിച്ച ഏറ്റവും മികച്ച ബ്ലോഗാണിത്. വൈകിയാണെങ്കിലും വായിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ സന്തോഷം. ദൈവത്തിന് നന്ദി. ഭാനു മാഷെ ദൈവം അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. അവന്റെ സ്നേഹം വർഷിക്കുമാറാകട്ടെ. ദൈവ സ്നേഹമാണല്ലോ എല്ലാത്തിലും മികച്ചു നിൽക്കുന്നത്. അത് തന്നെയാണല്ലോ മാഷ്‌ എഴുതിയതും. അത് ഇങ്ങനെ വായിക്കാം;

    സ്നേഹം സമർപ്പണമാണ് (സ്വന്തത്തെ ദൈവത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്നത്). നിങ്ങള്‍ ദൈവത്തെ സ്നേഹിക്കുവാന്‍ തുടങ്ങുമ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ സ്വയം മാറുന്നത് നിങ്ങള്‍‌ക്ക് അനുഭവപ്പെടും. അപ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തില്‍ നിന്നും സ്വതന്ത്രമാകും. ഇത്രയും നാള്‍ ഞാന്‍ എന്റെ ശരീരത്തിന്റെ സ്വാര്‍ത്ഥതയുടെ തടവില്‍ ആയിരുന്നു എന്നും എന്റെ അനുഭൂതികളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ അനുഭൂതികള്‍ ഉണ്ടെന്നും അപ്പോള്‍ നാം തിരിച്ചറിയും. സത്യത്തില്‍ ഈ പരകായ പ്രവേശമാണ് സ്നേഹിക്കലിലൂടെ സാദ്ധ്യമാകുന്നത്‌. ഇതുവരെ എന്റെ കേന്ദ്രം ഞാന്‍ മാത്രമായിരുന്നു. ഞാന്‍ എന്ന കേന്ദ്രത്തില്‍ ചുറ്റിത്തിരിയുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ ഞാന്‍ എന്നില്‍ നിന്നും സ്വതന്ത്രമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ ഞാന്‍ ഞാൻ അല്ലാതാകല്‍ ആണ് സ്നേഹം. എന്നെ പൂർണ്ണമായും ദൈവത്തിൽ സമർപ്പിക്കുമ്പോഴാണത് സാധ്യമാകുന്നത്.

    സ്നേഹത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണതയാണ് പ്രണയം. പരസ്പരം സ്നേഹത്തിലാകുമ്പോള്‍ പ്രണയം രൂപം കൊള്ളുന്നു. അവിടെ രണ്ട് അനുഭൂതികൾ ഒരാളില്‍ ഉളവാകുന്നു. സ്നേഹിക്കുന്നതിന്റെയും സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നതിന്റേയും. പരമമായ ധ്യാനമാണിത്. ഞാന്‍ നീയും നീ ഞാനും ആകുന്ന അവസ്ഥ.

    “ഞാന്‍ സ്‍നേഹിക്കുന്ന ഞാന്‍ അവനാണ്... ഞാന്‍ സ്‍നേഹിക്കുന്ന അവന്‍ എന്നിലൂടെ തന്നെയാണ്” - സൂഫി മന്‍സൂർ ഹല്ലാജ്
    http://soofismmalayalam.blogspot.com/2006/09/blog-post_25.html?m=1

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

പ്രണയം വിപ്ലവമാണ്

ആരാണ് രക്തസാക്ഷി?